GELİR TABLOSU VE DÜZENİ

Gelir tablosu işletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderlere ve bunların sonucunda işletmenin elde ettiği net karın veya dönem zararının brüt satışlardan başlayarak nasıl oluştuğunu gösteren bir tablodur. 

Gelir Tablosunun Şekli

GELİR TABLOSUNUN İÇERİĞİ

İşletmenin faaliyetleri sonucunda istenen dönem sonu öz sermayesinin,  dönem başı öz sermayesinde büyük olmasıdır. Ancak herzaman böyle olması mümkün olmaz; bazen dönem sonu öz sermayesi, dönem başındaki öz sermayeden küçük olur. Dolayısıyla faaliyetler sonucunda kar yada zarar oluşabilmektedir.

Kar, işletme sahipleri ve ortaklarının varlıklar üzerindeki haklarının (sermayenin artırılması dışında ) artışıdır.  Buna göre kar, öz sermayenin artması zarar ise öz sermayenin azalması anlamındadır. Öz sermayedeki artış veya azalışların faaliyet sonuçlarından ileri gelmesi durumunda kar veya zarardan söz edilmektedir.

Kar veya zarar, işletmenin faaliyetleri sırasında sermayeyi arttırıcı ve azaltıcı (sermaye ilavesi veya sermaya azaltılması dışında) etkileri olan çok sayıdaki işlemin sonucudur. İşletmenin faaliyetleri sırasında yapılan ve sermayeyi arttırıcı etkisi olan işlemler “GELİR” ; sermayeyi azaltıcı olan işlemler “GİDER” olarak ifade edilir.

Gelir, genellikle varlık veya himet satışlarından ve faiz, kira gibi işlemlerden nakit para veya diğer varlıkların (aktiflerin) brüt tutarıdır. Diğer bir ifadeyle gelir, varlık veya hizmet satışlarından ve faiz, kira gibi işlemlerden sağlanan hasılattır.

Gider, gelir elde etmek amacıyla yapılan varlık (aktif) tükenmeleridir. Varlıklarda bir azalmayı ifade eder. Gelir ile gider arasındaki fark gelirler giderlerden fazla olduğunda kar, giderler gelirlerden fazla olduğunda zarar olarak adlandırılır. Bütün gelirler, giderler ve aralarındaki fark olan kar veya zarar bir arada ve kaynaklarına göre sınıflandırılmış bir şekilde gelir tablosunda gösterilir.

Gelirler ve giderler, gelir tablosunda ;

şeklinde   kaynaklarına göre sınıflandırılmış olarak üç bölümde gösterilir.

Brüt satış karı bölümü işletmenin iş hacmini, bu iş hacminin getirdiği satış gelirlerini, satışlarından yapılan indirimleri ve satılan malların maliyetini gösterir. Net satış hasılatı ile satılan malların maliyeti arasındaki fark brüt satış karıdır. Ancak bu, her zaman satışların karlı olacağı anlamına gelmez, bazen satış zararının da olacağı düşünülmelidir.
Faaliyet karı bölümünde, işletmenin faaliyetlerini yerine getirilmesi için yapılması gerekli olan; araştırma ve geliştirme giderleri, pazarlama giderleri, genel yönetim giderleri ve buna benzer diğer faaliyet giderleri gösterilir. Bu bölümde yeralan giderler brüt satış karından çıkarılarak işletme faaliyetlerinin sonucu olan faaliyet karı bulunur. Eğer faaliyet giderleri satışlardan elde edilen kardan büyükse sonuçta faaliyet zararı ortaya çıkacaktır.
Net kar bölümünde işletmenin faaliyet sonucuna etki eden, ancak ana faaliyet konusu ile ilgili olmayan olağandışı gelir ve giderler, örneğin; önceki dönem gelir ve karları, önceki dönem gider ve zararlar, çalışmayan kısım gider ve zararları gibi unsurlar yeralır.