muhasebe
MUHASEBE ÖĞRETMENLERİNE KAYNAK TEK SİTE TÜM MESLEK PLANLARI MUHASEBE MESLEK ZUMRELERİ MUHASEBE DERS NOTLARI STAJLA İLGİLİ DÖKÜMANLAR MUHASEBE VE MESLEK MEVZUATI OGRETMEN DOKUMANLARİ
 
ANASAYFA
MUHASEBE
      Site İçi Arama
EĞİTİM ÖĞRETİM
STAJ EĞİTİMİ
MESLEKİ EĞİTİM
MUHASEBE BÜROSU
 

Sektör türkiye sektörler 

            

 
NEFİS MUHASEBESİ
MESLEK LİSELERİ
TENEFFÜS

 

 

 

 

 

 

BİLANÇO TANIMI VE DÜZENİ

BİLANÇO:

Bilanço, konuya bakış açısından değişik biçimlerde tanımlanmaktadır. İçeriği göz önünde tutulduğunda: “bilanço; bir işletmenin belli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren tablodur” şeklinde tanımlanabilir.

Bir işletmenin varlıkları ile bu varlıkların sağlandığı kaynaklar arasında eşitlik olması doğaldır. Bu eşitlikten dolayı işletmenin kaynakları ile bu kaynakların kullanma yerini gösteren tabloya, terazi anlamındaki  latince “bilanx” sözcüğünden gelen, bilanço adı verilmiştir.

Kısaca, bilanço, işletmenin varlıklarını ve bu varlıklar üzerindeki hakları gösteren bir tablodur. Diğer bir deyişle, işletme tarafından kullanılan faaliyet araçlarının değerleriyle , bu araçların elde edilmesi için yararlanılan kaynakları gösteren temel bir mali durum raporudur.

4.2.1. BİLANÇO EŞİTLİĞİ:

Bir kişinin servetini (yada bir işletmenin sermayesini) hesaplamak için varlıklarından borçlarını düşmek gerekmektedir. Bu işlem bir eşitlik halinde yazılabilir.

      Varlıklar- Borçlar= Sermaye

            Borçlar kalemi; eşitliğin sağ yanına aktarıldığında ;

            Varlıklar= Sermaye+Borçlar

  




eşitliği ortaya çıkar. Bu eşitliğe bilanço temel eşitliği yada muhasebe temel denklemi denir.

Eşitliğin sol yanı , sahip olunan varlıkları, sağ yanı ise bunların sermaye koyma yada borçlanma yoluyla karşılandığını anlatır.

Bilanço, bu eşitliğin bir çizelge haline getirilmiş şeklidir. Bu çizelgede eşitliğin sol yanında kalan bölüme aktif sağ yanında kalan bölüme de pasif  denir. Başka bir söyleyişle, mevcutlar ve alacaklar aktifi, sermaye ve borçlar pasifi oluşturur.
Bilanço eşitliğindeki varlıklar, işletmenin sahip olduğu para, mal, makine , araç-gereç, alacaklar gibi iktisadi değerleri ifade eder. Sermaye,  işletme sahibi veya sahiplerinin kuruluşta sermaye olarak koydukları değer ile bunun yanında faaliyetlerden elde edilen fakat işletme sahibine verilmeyip işletmede bırakılan karları içine alır. Borçlar  ise , işletmenin bankalara, satıcılara, personele ve diğer üçüncü kişilere olan kısa ve uzun vadeli senetli ve senetsiz borçlarının toplamından oluşur.

Bilanço eşitliği belli bir tarihe göre bir tablo şeklinde gösterilebilir. Bu tablo bilanço olarak adlandırılır. Buna göre, bilanço eşitliğinin bir tablo şeklinde   gösterilmesi bilanço olmaktadır.

VARLIKLAR = SERMAYE + BORÇLAR

                               AKTİF                     PASİF
           
Görüldüğü gibi varlıklar aktifi , sermaye ve borçlar pasifi oluşturmaktadır. Aktif kapsamı içindeki unsurlar işletmenin sahip olduğu değerlerdir. Pasif ise sahip olunan varlıklar üzerinde sermaye koyanlarla, işletmeye borç verenlerin haklarının tamamıdır.

4.2.2. BİLANÇONUN ŞEKLİ:
           
Bilançoda varlıklar genellikle temel eşitlikteki sıraya uyularak, varlıklar sol tarafta borçlar ve sermaye de sağ tarafta olmak üzere karşılıklı olarak sıralanır. Dolayısıyla taraflar (aktif- pasif) arasında toplam olarak eşitlik vardır. Bilanço bu unsurların belirli bir andaki durumunu gösterdiğinden bir tarih taşımalıdır. Ayrıca bilançonun kime ait olduğunu gösterecek bir ifadeye gerek vardır. Bu açıklamalar bir arada dikkate alındığında bilançonun şekli aşağıda göründüğü gibi olacaktır;

 

Aktif                                   .............İŞLETMESİ                            Pasif
..............Tarihli Bilanço  

  VARLIKLAR
(Çeşitlerine göre)

Tutarlar

SERMAYE VE BORÇLAR
(Çeşitline Göre )

Tutarlar

Aktif Toplamı

 

 

...............

...............

 

 

Şekil 4.2.2.1 : Bilanço Örneği

4.2.3. BİLANÇONUN İÇERİĞİ:
           
Muhasebe uygulama genel tebliğinde belirtilen bilançoda varlıklar, “dönen varlıklar” ve “duran varlıklar” olarak iki gruba ayrılmıştır. Dönen varlıklar grubunda  bir yıl yada işletmenin normal faaliyet dönemi içersinde paraya çevrileceği veya kullanılacağı tahmin edilen varlıklar toplanır. Duran varlıklarda ise normal şartlar altında bir yıl içerisinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya yararları bir yılda tükenmeyecek olan varlıklar yeralır.

Kaynaklar , kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklarla ve özkaynaklardan oluşur. Kısa vadeli yabancı kaynaklar bir yıl içinde ödenmesi gereken; uzun vadeli yabancı kaynaklar ise bir yıldan sonra ödenecek olan borçlardan oluşur. Öz kaynaklar ise işletme sahip veya ortakları tarafından işletmeye kişiliğine tahsis edilmiş kaynakları oluşturur.


SEVİLENGÜL, a.g.e., s.35

ÖZASLAN, a.g.e., s.25

SEVİLENGÜL, a.g.e., s.35

SÜRMELİ; BENLİGİRAY, a.g.e., s.16-17

CEMALCILAR; ERDOĞAN, a.g.e., s.19